Η υστεροσκόπηση είναι μία από τις πιο χρήσιμες εξετάσεις στη σύγχρονη γυναικολογία, γιατί μας επιτρέπει να «δούμε» άμεσα το εσωτερικό της μήτρας και, όταν χρειάζεται, να αντιμετωπίσουμε συγκεκριμένα ευρήματα, όπως πολύποδες, συμφύσεις, ινομυώματα,διαπλαστικές ανωμαλίες της μήτρας( π.χ διάφραγμα). Είναι μια στοχευμένη, ελάχιστα επεμβατική πράξη, χωρίς τομές στην κοιλιά, που μπορεί να γίνει είτε στο ιατρείο είτε σε νοσοκομειακό περιβάλλον ( χωρίς νοσηλεία).
Στον οδηγό αυτό θα βρείτε πρακτικές, ξεκάθαρες απαντήσεις:
• τι ακριβώς είναι η υστεροσκόπηση και σε τι χρησιμεύει
• πότε συστήνεται και πώς προγραμματίζεται μέσα στον κύκλο
• πώς γίνεται βήμα-βήμα
• πιθανές επιπλοκές μετά την υστεροσκόπηση και ανάρρωση
• ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι και πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με τον γιατρό σας.
Τι είναι η υστεροσκόπηση και τι δείχνει
Η υστεροσκόπηση είναι μια διαδικασία που επιτρέπει στον/στη γυναικολόγο να δει το εσωτερικό της μήτρας με ένα λεπτό, φωτιζόμενο εργαλείο (υστεροσκόπιο) που περνά από τον κόλπο και τον τράχηλο.
Μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση και/ή θεραπεία καταστάσεων όπως:
• ανώμαλη αιμορραγία
• ενδομητρικοί πολύποδες
• υποβλεννογόνια ινομυώματα (ινομυώματα που προβάλλουν στην κοιλότητα)
• ενδομήτριες συμφύσεις (ουλές)
• άλλες ενδομητρικές αλλοιώσεις που χρειάζονται ακριβέστερο έλεγχο.
Σχηματική απεικόνιση υστεροσκόπησης.
Πηγή: Wikimedia Commons, File:Hysteroscopy.png, CC BY-SA 4.0.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της υστεροσκόπησης;
Η υστεροσκόπηση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη γιατί προσφέρει άμεση εικόνα της κοιλότητας της μήτρας και, όταν υπάρχει ένδειξη, μπορεί να συνδυάσει διάγνωση και θεραπεία στην ίδια διαδικασία.
Συνοπτικά, τα βασικά πλεονεκτήματα είναι:
⦁ Άμεση αξιολόγηση της ενδομητρικής κοιλότητας (σε πραγματικό χρόνο).
⦁ “Βλέπουμε και αντιμετωπίζουμε” όταν χρειάζεται (π.χ. αφαίρεση πολύποδα/αντιμετώπιση ενδομήτριας παθολογίας, ανά περίπτωση)
⦁ Ελάχιστα επεμβατική μέθοδος (χωρίς τομές), που συχνά συνοδεύεται από γρήγορη επιστροφή στην καθημερινότητα.
⦁ Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να γίνει στο ιατρείο, ενώ όταν χρειάζεται αναισθησία/πιο σύνθετη πράξη μπορεί να γίνει σε χειρουργείο.
Ο μετεγχειρητικός πόνος εξαρτάται από την εμπειρία και την κατάρτιση του ιατρού, την τεχνική που εφαρμόζει και τα φάρμακα που χορηγεί τόσο πριν όσο και μετά την επέμβαση. Ο γυναικολόγος που εξειδικεύεται στην συγκεκριμένη μέθοδο, πρέπει να είναι γνώστης των σύγχρονων τεχνικών όχι μόνο για την αποφυγή του μετεγχειρητικού πόνου αλλά και την αποφυγή τραυματισμού του τραχήλου της μήτρας, ιδιαίτερα σε νέες γυναίκες που αποσκοπούν στο άμεσο ή στο απώτερο μέλλον να έχουν μια ομαλή και επιτυχημένη εγκυμοσύνη.
Διαγνωστική vs επεμβατική υστεροσκόπηση
Διαγνωστική υστεροσκόπηση
Γίνεται για να εντοπιστεί η αιτία συμπτωμάτων ή ευρημάτων του υπερήχου και, αν χρειάζεται, να ληφθεί βιοψία.
Σε γυναίκες με ιστορικό υπογονιμότητας ή επαναλαμβανόμενων αποβολών, η εκτίμηση της κοιλότητας της μήτρας είναι συχνά μέρος της συνολικής διερεύνησης, ανάλογα πάντα με το ιστορικό, τα ευρήματα και το πλάνο του/της θεράποντος γιατρού.
Επεμβατική (χειρουργική) υστεροσκόπηση
Γίνεται όταν, εκτός από τη διάγνωση, χρειάζεται και θεραπεία στην ίδια συνεδρία, όπως αφαίρεση πολυπόδων/ινομυωμάτων ή λύση συμφύσεων.
Πώς αφαιρείται υστεροσκοπικά ένα ινομύωμα;
Όταν ένα ινομύωμα προβάλλει μέσα στην κοιλότητα της μήτρας (υποβλεννογόνιο), η υστεροσκοπική αφαίρεση είναι συχνά η πιο στοχευμένη επιλογή: ο γιατρός βλέπει άμεσα το εύρημα και το αφαιρεί χωρίς τομές στην κοιλιά, μέσω του τραχήλου. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες τονίζουν ότι η υστεροσκοπική μυομεκτομή αποτελεί βασική συντηρητική χειρουργική λύση για ενδοκοιλοτικά/υποβλεννογόνια ινομυώματα, όταν αυτό είναι τεχνικά εφικτό.
Πριν την επέμβαση: γιατί η σωστή αξιολόγηση είναι “το κλειδί”
Η σωστή προεγχειρητική εκτίμηση βοηθά να επιλεγεί η κατάλληλη μέθοδος και να εκτιμηθεί η δυσκολία της επέμβασης. Στόχος είναι να γνωρίζουμε:
⦁ πού βρίσκεται το ινομύωμα και πόσο προβάλλει στην κοιλότητα,
⦁ το μέγεθος και την ενδοτοιχωματική συμμετοχή (πόσο “μπαίνει” στο μυϊκό τοίχωμα της μήτρας),
⦁ αν υπάρχει πιθανότητα να χρειαστεί σταδιακή προσέγγιση (σε περισσότερα από ένα στάδια).
Στην πράξη, αυτό γίνεται με διακολπικό υπερηχογράφημα και, όπου χρειάζεται, με πιο λεπτομερή απεικόνιση (π.χ. τρισδιάστατη υπερηχογραφία) ώστε να έχουμε την καλύτερη δυνατή “χαρτογράφηση” πριν την επέμβαση.
Χρειάζεται πάντα μία επέμβαση;
Όχι πάντα. Όσο μεγαλύτερο είναι το τμήμα του ινομυώματος που βρίσκεται μέσα στη κοιλότητα της μήτρας, τόσο πιο απαιτητική μπορεί να είναι η πλήρης αφαίρεση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, για λόγους ασφάλειας και καλύτερου ελέγχου, η επέμβαση μπορεί να ολοκληρωθεί σε δύο στάδια.
Πότε δεν είναι η υστεροσκόπηση η σωστή επιλογή;
Αν το ινομύωμα βρίσκεται κυρίως μέσα στο μυϊκό τοίχωμα (ενδοτοιχωματικό) ή προς τα έξω, τότε η υστεροσκόπηση δεν είναι συνήθως η καταλληλότερη προσέγγιση, γιατί δεν “βλέπει/προσεγγίζει” με ασφάλεια το ινομύωμα. Εκεί αξιολογούνται άλλες μέθοδοι, όπως η λαπαροσκόπηση.
⦁ Τα ινομυώματα που προβάλλουν εντός της κοιλότητας αφαιρούνται συχνά με χειρουργική υστεροσκόπηση και ρεζεκτοσκόπιο.
⦁ Η αγκύλη (loop) αφαιρεί μικρά κομμάτια του ινομυώματος, “κόβοντας” και παράλληλα καυτηριάζοντας/επιτυγχάνοντας αιμόσταση.
⦁ Ακολουθεί προσεκτική αιμόσταση των περιοχών που αιμορραγούν.
⦁ Η επέμβαση ολοκληρώνεται όταν αποκαλυφθεί το μυομήτριο (το μυϊκό τοίχωμα της μήτρας).
⦁ Σε γυναίκες με κύκλο, η επέμβαση προγραμματίζεται συνήθως νωρίς μετά την περίοδο όταν το ενδομήτριο είναι λεπτότερο και η ορατότητα καλύτερη.
⦁ Στοχεύουμε συχνά την 7η–10 ημέρα του κύκλου, όταν αυτό ταιριάζει στο ιστορικό και στον κύκλο της γυναίκας.
Η πιθανότητα επανεμφάνισης/ανάγκης επανελέγχου εξαρτάται κυρίως από το αν έγινε πλήρης αφαίρεση από την πρώτη φορά, από τα χαρακτηριστικά του ινομυώματος και από τη συνολική εικόνα της μήτρας.
Όσο καλύτερη η προεγχειρητική εκτίμηση και όσο μεγαλύτερη η χειρουργική εμπειρία, τόσο μειώνεται η πιθανότητα να χρειαστεί συμπληρωματική αντιμετώπιση.
Πώς αφαιρείται υστεροσκοπικά ο πολύποδας της μήτρας;
Ο πολύποδας της μήτρας αφαιρείται ιδανικά με υστεροσκόπηση, γιατί η αφαίρεση γίνεται υπό άμεση όραση: βλέπουμε ακριβώς το σημείο από όπου ξεκινά ο πολύποδας και μπορούμε να τον αφαιρέσουμε πιο ολοκληρωμένα και με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Παράδειγμα ενδομητρικού πολύποδα στην κοιλότητα της μήτρας.
Πηγή: Wikimedia Commons, File:Uterine Polyps.png, CC BY-SA 4.0.
Γιατί προτιμάμε υστεροσκόπηση και όχι «τυφλή» απόξεση
Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, η υστεροσκόπηση έχει ιδιαίτερη αξία γιατί επιτρέπει στοχευμένη αφαίρεση, με σεβασμό στο ενδομήτριο. Η «τυφλή» απόξεση δεν είναι ιδανική προσέγγιση όταν ο στόχος είναι συγκεκριμένα ένας πολύποδας, επειδή μπορεί να μην αφαιρεθεί πλήρως η βάση/ο μίσχος του και να χρειαστεί επανάληψη. Επιπλέον, οποιοσδήποτε περιττός τραυματισμός του ενδομητρίου θέλουμε να αποφεύγεται, ειδικά όταν μας απασχολεί και η γονιμότητα.
- Όταν ο πολύποδας έχει μίσχο, συχνά αφαιρείται με μικρά υστεροσκοπικά εργαλεία (π.χ. ψαλίδι/λαβίδα) και στοχευμένη αφαίρεση στη βάση.
- Όταν έχει πλατιά βάση, μπορεί να χρειαστεί χειρουργική υστεροσκόπηση με ρεζεκτοσκόπιο/εκτομή υπό όραση, ανάλογα με το μέγεθος και το σημείο.
1. Η απόξεση είναι «τυφλή» μέθοδος: υπάρχει πιθανότητα να μην κοπεί πλήρως ο μίσχος/η βάση και ο πολύποδας να υποτροπιάσει.
2. Υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος τραυματισμού της μήτρας σε σχέση με στοχευμένη αφαίρεση υπό άμεση όραση.
3. Μπορεί να δημιουργηθούν ενδομήτριες συμφύσεις, κάτι που δεν θέλουμε ιδιαίτερα όταν μας απασχολεί η γονιμότητα.
Πότε γίνεται η υστεροσκόπηση και σε ποια φάση του κύκλου
Η υστεροσκόπηση συχνά προγραμματίζεται στο πρώτο μισό του κύκλου, συνήθως μετά το τέλος της περιόδου μεταξύ 6ης και 10ης ημέρας της περιόδου ώστε το ενδομήτριο να είναι λεπτότερο και η εικόνα πιο καθαρή.
Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, ενημερώστε τον/τη γιατρό πριν τον προγραμματισμό.
Πότε συστήνεται η υστεροσκόπηση – ενδείξεις
⦁ κύρια ένδειξη είναι η αξιολόγηση του ενδομητρίου και η ανώμαλη αιμορραγία της μήτρας (μητρορραγία)
⦁ βαριά/παρατεταμένη περίοδος (μηνορραγία), αιμορραγία μεταξύ περιόδων ή αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση,
⦁ ύποπτο εύρημα σε υπέρηχο όπως: πολύποδας, υποβλεννογόνιο ινομύωμα, ύπαρξη ξένων σωμάτων (ενδομήτριο σπείραμα), άλλη ενδομητρική παθολογία που χρειάζεται διερεύνηση,
⦁ διερεύνηση γονιμότητας ή επαναλαμβανόμενων αποβολών όταν υπάρχει υποψία ενδομητρικού παράγοντα,
⦁ έλεγχος/αντιμετώπιση ενδομήτριων συμφύσεων.
Προετοιμασία πριν την υστεροσκόπηση
Τι να ενημερώσετε
⦁ αν είστε ή μπορεί να είστε έγκυος,
⦁ όλα τα φάρμακα που λαμβάνετε (ιδίως αντιπηκτικά),
⦁ αλλεργίες,
⦁ πρόσφατο πυρετό/πιθανή λοίμωξη.
Παυσίπονο πριν την εξέταση
Συχνά συστήνεται να πάρετε αναλγητικό 1–2 ώρες πριν, ώστε να μειωθεί η ενόχληση (σύμφωνα με τις οδηγίες του/της γιατρού σας).
Αν θα γίνει με μέθη ή γενική αναισθησία
Αν έχει προγραμματιστεί μέθη/αναισθησία, θα λάβετε οδηγίες για νηστεία και θα χρειαστεί συνήθως συνοδός, ενώ δεν θα πρέπει να οδηγήσετε μετά.
Πώς γίνεται η υστεροσκόπηση βήμα-βήμα
- Το υστεροσκόπιο περνά από τον τράχηλο (χωρίς τομές).
- Χρησιμοποιείται υγρό για ήπια διάταση της κοιλότητας ώστε να φαίνονται καθαρά τα τοιχώματα.
- Γίνεται ο έλεγχος και, αν χρειάζεται, βιοψία ή θεραπευτική παρέμβαση (π.χ. αφαίρεση πολύποδα).
Πονάει η υστεροσκόπηση; (πόνος, κράμπες, “πρήξιμο”)
Οι περισσότερες γυναίκες περιγράφουν πόνο σαν περίοδο για 1–2 ημέρες. Συνήθως βοηθούν απλά παυσίπονα (π.χ. παρακεταμόλη/ιμπουπροφαίνη, εφόσον επιτρέπεται για εσάς).
Φούσκωμα/πρήξιμο: μπορεί να υπάρχει αίσθημα βάρους ή φουσκώματος χαμηλά για 24–48 ώρες. Αν είναι έντονο ή επιδεινώνεται, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.
Πόσο κρατάει το αίμα μετά από υστεροσκόπηση;
Είναι συχνό να έχετε αιμορραγία ή spotting έως περίπου 1 εβδομάδα.
Τι να κάνετε:
⦁ χρησιμοποιήστε σερβιέτες και όχι ταμπόν όσο υπάρχει αίμα/εκκρίσεις,
⦁ αποφύγετε σεξ μέχρι να σταματήσει η αιμορραγία/έκκριση,
⦁ αποφύγετε έντονη άσκηση μέχρι να σταματήσουν πόνος και αιμορραγία.
Ανάρρωση μετά την υστεροσκόπηση
Πότε επιστρέφω στη δουλειά/οδήγηση/άσκηση;
Πολλές γυναίκες επιστρέφουν γρήγορα στις καθημερινές δραστηριότητες, ανάλογα με το είδος της πράξης και το αν έχει χρησιμοποιηθεί μέθη/αναισθησία. Αν έχει γίνει μέθη/γενική αναισθησία, συνήθως δεν οδηγούμε το ίδιο 24ωρο και χρειαζόμαστε συνοδό.
Επαφή μετά την υστεροσκόπηση
Συστήνεται αποχή από σεξ μέχρι να σταματήσει η αιμορραγία/έκκριση (και ιδανικά να έχει υποχωρήσει ο πόνος), ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος λοίμωξης.
Μπάνιο/θάλασσα/πισίνα
Σε οδηγίες μετεγχειρητικής φροντίδας συχνά προτείνεται να αποφεύγεται το κολύμπι όσο υπάρχει αιμορραγία/spotting, ενώ το ντους είναι ασφαλές.
Περίοδος μετά την υστεροσκόπηση & καθυστέρηση
Ο κύκλος μπορεί να παρουσιάσει προσωρινές μεταβολές, ειδικά αν έγινε βιοψία ή αφαίρεση ιστού. Αν υπάρχει σημαντική καθυστέρηση και/ή πιθανότητα εγκυμοσύνης, ενημερώστε τον/τη γιατρό σας.
Υστεροσκόπηση και γονιμότητα (εγκυμοσύνη/IVF)
Η υστεροσκόπηση μπορεί να εντοπίσει και να αντιμετωπίσει ενδομητρικούς παράγοντες (π.χ. πολύποδες, συμφύσεις, διαφράγματα) που σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζουν τη γονιμότητα ή/και την εμφύτευση. Επίσης, μπορεί να διαγνώσει παθολογικές καταστάσεις όπως οι συγγενείς ανωμαλίες (διαπλαστικές) της μήτρας.
Μετά από υστεροσκόπηση πότε μπορώ να μείνω έγκυος ή να κάνω IVF/εμβρυομεταφορά;
Η απάντηση είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από:
• αν ήταν μόνο διαγνωστική ή έγινε και θεραπευτική πράξη,
• τί βρέθηκε/αφαιρέθηκε,
• αν έγινε βιοψία και τι έδειξε
Στην πράξη, πριν δοθεί “πράσινο φως”, θέλουμε να έχει ολοκληρωθεί η ανάρρωση (να έχει σταματήσει αιμορραγία/πόνος) και να υπάρχει σαφής εικόνα για το εύρημα και την αντιμετώπιση.
Υπάρχουν επιπλοκές;
Η υστεροσκόπηση θεωρείται γενικά ασφαλής, αλλά όπως κάθε ιατρική πράξη έχει πιθανούς κινδύνους, όπως:
⦁ πόνος, αδιαθεσία/λιποθυμική τάση,
⦁ αιμορραγία,
⦁ λοίμωξη,
⦁ σπάνια διάτρηση του τοιχώματος της μήτρας.
Σε επεμβατικές υστεροσκοπήσεις υπάρχει ειδική προσοχή στη διαχείριση του υγρού διάτασης, γιατί η απορρόφηση μεγάλων ποσοτήτων υγρού μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές – γι’ αυτό εφαρμόζονται πρωτόκολλα παρακολούθησης «ισοζυγίου» των υγρών.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα με τον γιατρό
Ζητήστε άμεση επικοινωνία/εκτίμηση αν εμφανίσετε:
⦁ πυρετό,
⦁ έντονο ή επιδεινούμενο πόνο στην κοιλιά
⦁ έντονη αιμορραγία,
⦁ δύσοσμες εκκρίσεις
Κόστος υστεροσκόπησης
Το κόστος επηρεάζεται από:
⦁ διαγνωστική vs επεμβατική,
⦁ ανάγκη για βιοψία/αφαίρεση πολύποδα ή άλλης βλάβης,
⦁ μέθη/αναισθησία,
⦁ χώρο διενέργειας (ιατρείο vs χειρουργείο )
Η πιο σωστή ενημέρωση γίνεται αφού καθοριστεί τι ακριβώς χρειάζεται να γίνει στο δικό σας περιστατικό.
εξειδίκευση στην υστεροσκόπηση (διαγνωστική και επεμβατική), αξιοποιεί σύγχρονες τεχνικές και αντιμετωπίζει στοχευμένα
παθολογικά ευρήματα της κοιλότητας της μήτρας όπως: πολύποδες, συμφύσεις, υποβλεννογόνια ινομυώματα και διαπλαστικές
ανωμαλίες (π.χ. διάφραγμα).
Συχνές Ερωτήσεις
Πονάει η υστεροσκόπηση;
Συνήθως προκαλεί κράμπες σαν περίοδο για 1–2 ημέρες.
Πόσο κρατάει το αίμα μετά από υστεροσκόπηση;
Περίπου 1 εβδομάδα.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω ταμπόν;
Όχι όσο υπάρχει αιμορραγία/εκκρίσεις, προτιμάτε σερβιέτες.
Πότε μπορώ να έχω επαφή μετά την υστεροσκόπηση;
Όταν σταματήσει η αιμορραγία/spotting.
Μπορώ να πάω θάλασσα ή πισίνα μετά την υστεροσκόπηση;
Συχνά συστήνεται να περιμένετε μέχρι να σταματήσει η αιμορραγία/spotting.
Είναι φυσιολογικό να έχω πρήξιμο/φούσκωμα;
Ήπιο φούσκωμα/βάρος χαμηλά για 24–48 ώρες μπορεί να συμβεί. Αν είναι έντονο ή επιδεινώνεται, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας.
Πότε θα έρθει η περίοδός μου;
Μπορεί να υπάρξουν προσωρινές αλλαγές. Συνήθως η περίοδος επανέρχεται μετά από 4-6 εβδομάδες.
Πότε πρέπει να ανησυχήσω;
Αν έχετε πυρετό, έντονο πόνο, έντονη αιμορραγία ή δύσοσμες εκκρίσεις, επικοινωνήστε άμεσα.
Ενδεικτική βιβλιογραφία
RCOG — Outpatient hysteroscopy (Patient information, PDF, 2025)
RCOG — Outpatient hysteroscopy (Large print patient information, PDF, 2018)
NICE — Heavy menstrual bleeding: assessment and management (NG88) — Recommendations
NHS — Recovering well after a hysteroscopy (patient information) (PDF)
BSGE/ESGE — Guideline on management of fluid distension media in operative hysteroscopy (PDF)
AAGL — Practice Guidelines for the Management of Hysteroscopic Distending Media (PDF)
Επιμέλεια άρθρου: Κωνσταντίνος Καλμαντής M.D., Ph. D. , Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος
Τελευταία ενημέρωση: 28.12.2025
